تالیف : مهندس محمد شهرتی فر
بی شک شاه ماهی آکواریوم یا همان دیسکوس جزو زیباترین ماهیان آب شیرین و نگهداری بی دردسر این ماهی جزو آرزوهای هر آکواریومیستی است، در ذیل نحوه نگهداری صحیح این ماهی را به اختصار توضیح می دهم که حاصل مطالعه و تجربه ام در این مورد خاص بوده است،
اگر موارد ذیل را رعایت کرده و کمی حوصله نمایید براحتی موفق خواهید شد ، کل موارد گفته شده را در شش بخش تنظیم کرده، عرض می کنم :
1- محیط
2- بهداشت
3- گرمایش
4- تغذیه
5- نور
6- درمان و پیشگیری
7- انجام تغییرات
1- محیط : همیشه این سوال برای آکواریومیستها مطرح بوده که چنوع محیطی برای این ماهی مناسب است ، باید عرض کنم که دیسکوس ماهی است که ذات طبیعی آن در آبهای تاریک و آرام و اسیدی قرار دارد ، هر ماهی دیسکوس در آکواریوم نیاز به 30 لیتر آب دارد تا براحتی بتواند شنا کرده ، برای خود محدوده مشخص نماید و در نهایت اقدام به تولید مثل کند ، البته تانک هرچه بزرگتر باشد مطلوب تر است ، تانک باید حتما از تصفیه مناسب و قوی برخوردار باشد و در ضمن باید از سنگ هوایی استفاده کنیم که در آب جریان ایجاد نکرده و در عوض هوا را در آب تزریق نماید، از انباشته کردن سنگ و وسائل زینتی روی سنگ هوا پرهیز کنید چون باعث ایجاد جریان درتانک می شود، اما در چیدمان زینتی تانک باید تلاش کنیم در حد وسعمان از وسایل زینتی و گیاهان ترجیحا مصنوعی زیاد استفاده کنیم تا اولا باعث تاریکی در تانک شوند ، ثانیا محلهایی برای مخفی شدن ماهی فراهم باشد ، در تانکتان باید محلهایی تعبیه کنید که حتی هنگامی که روز است یا لامپ روشن است ، محلهای کاملا تاریکی داشته باشد، پیشنهاد من اینست که نصف تانک رو زینت صخره ای و نصف دیگر گیاهی داشته باشد. از انباشته کردن تانک از ماهی جدا اجتناب کنید ، ماهی دیسکوس فقط با خودش سازگار است و یک ماهی گلدفیش کوچک برای همراهی دیسکوسهایتان کافی است تا مانده غذاها را بخورد و با حرکتهایش دیسکوس ها را تعارف خارج کند، دیسکسها ماهیان حساسی هستند و زیبایی را تشخیص می دهند ، پس تانک زیباتر موفقیت بیشتری به همراه خواهد داشت.
2- بهداشت : همه شما در حساس بودن این ماهی شکی ندارید ، این ماهی در مقابل میکروبها و باکتریها بسیار حساس و اسیب پذیر است ، براحتی یک سهل انگاری کوچک از طرف شما باعث بیماری و از بین رفتن همه زحمات و هزینه هایتان خواهد شد. قبل از اینکه آکواریوم را برای ماهی آماده کنید باید خود تانک را با آب داغ بشویید ، از دستکش استفاده کنید ، کلیه سنگها و لوازم زینتی حتما باید 2دقیقه جوشانده و ضدعفونی شوند ، آبی که برای تانک استفاده می کنید نیز حتما باید از نوع آب جوشیده و فاقد هر نوع بیماری و انگلی باشد ، پس ازآماده شدن تانک و آبگیری هرگز دستتان را داخل آب نکنید یا شی خارجی مثل تور را داخل تانک نکنید چون همه تلاشتان در ضدعفونی کردن بر باد خواهد رفت ، برای تانک خط قرمزی قائل شوید و بهداشت ان را رعایت کنید و از ورود هر نوع میکروب به تانک جلوگیری کنید.
3- گرمایش : مسئله مهمی که معمولا نادیده گرفته می شود ، مسئله دمای آب است ، توجه کنید که ماهی از آبهای گرم و تاریک آورده شده است ، لذا دمای آب را حتما باید گرم نگه دارید ، زمانیکه دستتان را به شیشه می چسپانید حتما گرمی آب را حس کنید 35 درجه سانتی گراد دمای مطلوب دیسکوس است و در ضمن امکان رشد برای میکروب ها و انگل ها در این دما وجود ندارد، به دماهای پاینی که در بعضی کتب نوشته شده است توجه نکنید، دمای 28 درجه برای دیسکوس مرگ آور است.
4- تغذیه : این ماهی پرعفاده ترین ماهیان است ، تغذیه فاکتور بسیار حیاطی و مهمی در این مورد است ، وقتی ماهی وارد تانک شد باید 2 روز از غذادهی پرهیز کنید تا اولا به محیط اخت شود و ثانیا کاملا گرسنه شود ، دیسکوس دارای آرواره های یکطرفه است یعنی قادر به بلع غذای بزرگتر از دهانش نیست ، بهترین غذا برای این ماهی ، غذاهای خشک مخصوص خارجی است که البته گران قیمت هستند ، کرم خشک هم غذای خوبی است که باعث رشد مناسب میشود ، مهمتر از همه باز بهداشت غذا است ، غذا باید تمیز ، پاک و سالم باشد ، در جای مخصوص نگهداری شود و قاشق مخصوصی داشته باشد ، هر روز فقط یک وعده بسیار کم برای ماهی کافی است ، چراکه معده این ماهی بسیار کوچک است و با چند لقمه سیر می شود در ضمن باید مراقب بود تا ماهی را برای دفعه دیگر غذادهی همچنان در انتظار نگه داشت ، پس توجه کنید که حتی اگر ماهی شما چند وعده غذا را هم با اشتیاق می خورد نباید در روز بیش از دوبار تغذیه شود چون معایب بسیاری من جمله بروز یبوست دارد. روش اینست که در هر وعده غذایی باید از چند نوع غذا استفاده کنید ، کرم خشک + بیمومار+ کوپنز + کمی پولکی + غذای مخصوص تترا دیسکس را با هم مخلوط کرده و در هر نوبت به ماهی بدهید تا ویتامینها و پروتئین های مختلف را از این غذاها جذب نماید و درضمن تنوع غذاها باعث عدم بروز یبوست خواهد شد.
5- نور : همانطوری که قبلا عرض کردم این ماهی از مناطق تاریک زمین است ، لذا باید تانک شما فاقد مهتابی یا سایر نورهای مخصوص باشد همان نور اتاق هم زیادی است ، بهتر است دو طرف تانک را هم با ورقه قرمز بپوشانید چون رنگ مطلوب ماهی است ، تانک نیمه تاریک بهترین برای ماهی محسوب می شود و استرس را تا حد صفر کاهش می دهد.
6- درمان و پیشگیری: باید دقت کنید که هر ماهی که می خرید حتما آلوده به انگل و میکروب است و در اصل مریض محسوب می شود، شایع ترین بیماری این ماهی که اغلب همه اونها دارند بیماری انگل روده ای (هگزومیتا) هست ، این بیماری خطرناک ترین دشمن ماهی است ، ظرف چند روز ماهی را می شکد ، از دواهای کمپانی "تترا" و " سرا" که مخصوص دیسکس هستند استفاده کنید ، مهمتر از همه به ازای هر 30 لیتر یعنی هر ماهی یک قرض " مترونیدازول" را پودر کرده و در آب بریزید ، این روش ماهی شما را بیمه خواهد کرد، از مولتی ویتامینهای کمپانی " تترا " و " سرا" استفاده کنید ، از محصولات داخلی هرگز استفاده نکنید ، اگر بودجه این کار را ندارید ، یک بسته " مولتی ویتامین منیرال" تهیه کنید ، به ازای هر ماهی یک قرض در آ ب جوشیده و گرم حل کرده در آب بریزید ، کمبود کلسیم و ویتامین س برای ماهی مرگ آور است.
7- انجام تغییرات : باید سعی کنید حتی الامکان از ایجاد هر نوع تغییر در محیط تانک و یا جابجایی ماهیان تانک جدا خودداری کنید اما اگر تحت شرایط بسیار خاص مجبور به این کار شدید باید چنین عمل کنید، هنگام شب که نوری از بیرون مزاحم نیست ، لامپ اتاق را خاموش کنید، طوری که ماهیان به خواب بروند و کوره نوری برای خودتان باقی بگذارید ، سپس دست به تغییرات محیط زده یا بعضی ماهیان را داخل یا خارج کنید ، پس از اتمام کار لامپ را روشن نکنید و بگذارید دیسکسها در خواب باشند و با روشنایی روز کم کم تغییرات را مشاهده کنند، از آنجایی که حافظه ماهی دیسکوس فقط 15ثانیه است ، لذا همین مدت کافیست تا دیسکس حس کند که محل واقعا همین طور بوده است.
اگر این روشها را تک تک و موثر اجرا کنید براحتی هر نوع دیسکوسی را نگهداری خواهید کرد و از زیبایی منحصر به فرد آن مبهوت خواهید شد و به خالق آن که خالق بهترین هاست درود خواهید فرستاد ، این ماهی زیبا واقعا درس خداشناسی برای همه ماست.
: منابع انگلیسی
1- http://www.wetwebmedia.com/FWsubwebindex/discusfish.htm
2- http://www.pdiscus.com
3- http://www.aqua-fish.net/show.php?h=discusfish
4- http://c-orthodoxy.blogspot.com/2008/03/river-tam-and-shepherd-book-discuss.html
5- http://jodipicoult.yuku.com/topic/459
